Passend Onderwijs is de nieuwe manier waarop onderwijs aan leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben wordt georganiseerd. Het gaat om zowel lichte als zware ondersteuning. Bijvoorbeeld extra begeleiding op school, aangepast lesmateriaal, hulpmiddelen of onderwijs op een speciale school. Passend Onderwijs is dus geen schooltype; kinderen zitten niet ‘op’ Passend Onderwijs. Scholen werken met elkaar samen in samenwerkingsverbanden. De scholen in het samenwerkingsverband maken onderling afspraken over hoe ze ervoor zorgen dat alle leerlingen onderwijs krijgen dat bij hen past.
Met de invoering van Passend Onderwijs wil men een aantal problemen oplossen. Een van de problemen was dat steeds meer leerlingen, vooral leerlingen met ernstige gedragsproblemen, verwezen werden naar het speciaal onderwijs. Scholen en ouders vonden de indicatiestelling erg bureaucratisch en het bleek lastig om ondersteuning op maat te organiseren. Verder waren er in het oude systeem veel kinderen die thuiszaten. Zij waren bijvoorbeeld van school verwijderd vanwege problemen, of omdat er geen goede begeleiding voor ze wass op school. Het doel van Passend Onderwijs is dat alle leerlingen, dus ook leerlingen die extra ondersteuning in de klas nodig hebben, een passende onderwijsplek krijgen. Uitgangspunt daarbij is: regulier als het kan, speciaal als het moet.
Passend Onderwijs is er voor alle leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs, speciaal (voortgezet) onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. In de praktijk gaat het vooral over leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben (voor deze groep leerlingen is er zorgplicht). Deze ondersteuning kan nodig zijn vanwege een verstandelijke beperking of een chronische ziekte. Maar ook voor leerlingen met een gedrags- of leerstoornis is Passend Onderwijs natuurlijk erg belangrijk. Soms is het bij de start op school al duidelijk dat er extra ondersteuning nodig is, soms blijkt dat pas later als het kind al langer op school zit.

De wet Passend Onderwijs is niet in zijn geheel van toepassing voor slechtziende of blinde kinderen (cluster 1) of kinderen met spraaktaal problemen (cluster 2). Voor deze kinderen blijven nog oude regelingen bestaan.

Schoolbesturen hebben sinds 1 augustus 2014 zorgplicht. Dit betekent dat de scholen ervoor moeten zorgen dat iedere leerling die bij hen ingeschreven staat of wordt aanmeldt en extra ondersteuning nodig heeft, een Passend Onderwijsaanbod krijgt. De school moet zorgvuldig onderzoeken wat uw kind nodig heeft en dit eerst proberen zelf te realiseren. Het schoolbestuur moet daarvoor nagaan wat de ondersteuningsmogelijkheden van de school zijn eventueel met ondersteuning vanuit het samenwerkingsverband. Als de school deze ondersteuning zelf niet kan bieden en aangeeft dat uw kind het beste naar een andere school kan gaan, moet de school na overleg met u zorgen dat er een school gevonden wordt die wel een passend aanbod kan doen en uw kind kan toelaten. Voorheen moest u in zo’n situatie vaak zelf naar een nieuwe school zoeken. Met de inwerkingtreding van Passend Onderwijs heeft de verwijzende school die verantwoordelijkheid. Daarbij is het belangrijk dat de school zoveel mogelijk rekening houdt met uw wensen en goed aan u uitlegt welke school passend is voor uw kind en waarom.
Voor de meeste leerlingen zal er door de invoering van Passend onderwijs in de dagelijkse praktijk weinig veranderen. Wel verandert de organisatie van de ondersteuning op school, en worden er op termijn minder kinderen doorverwezen naar het Speciaal (basis)onderwijs. Als uw kind een rugzakje krijgt, is deze indicatie per 1 augustus 2014 vervallen. De school blijft echter verantwoordelijk voor het bieden van de ondersteuning die nodig is voor uw kind. Als uw kind op 1 augustus 2014 op een school voor Speciaal onderwijs zat, dan behoudt uw kind recht op deze plek zolang de beschikking hier recht op geeft maar uiterlijk tot 1 augustus 2016. Binnen die periode wordt samen met u gekeken of deze school de beste plek is, of dat er mogelijk een andere (reguliere of speciale) school is waar uw kind ook passende ondersteuning kan krijgen. Als uw kind binnen die twee jaar naar een andere (v)so-school gaat, bijvoorbeeld vanwege de overgang van Speciaal onderwijs naar Voortgezet speciaal onderwijs, dan moet de school hiervoor een aanvraag doen bij het betreffende samenwerkingsverband. Deze aanvraag noemen we een Toelaatbaarheidsverklaring en is wettelijk verplicht.